فرصت را غنيمت شمرد و در راه فلسطين را بديد و از بيت المقدّس گذشت ؛ شام را نيز بديد و از انطاكيه و لاذقيّه عبور كرد و پس از ديدار حلب مدّتى به دمشق بود ، آنگاه به كاروان حج پيوست و مكّه و مدينه را زيارت كرد . به دنبال آن به زيارت مشاهد شيعه و مقبرهء على [ ع ] در نجف نيز نايل شد . آنگاه در راه فارس بر بصره گذشت و شيراز را بديد ، پس از آن به موصل و ديار بكر رفت و به كوفه بازگشت و از آنجا به بغداد رفت . سالى گذشته بود و بار ديگر فرصت حج به دست آورد و از سال 729 تا 730 ه . ( از پايان سال 1328 ) در مكّه بماند تا از مرضى سخت شفا يافت و در اين اثنا با گروهى از دانشوران و درويشان مقيم مكّه آشنا شد . آنگاه مكّه را به قصد جدّه ترك گفت و از جدّه ، با عبور از درياى سرخ ، به ساحل شرقى افريقا رسيد و از آنجا به يمن بازگشت و بار ديگر به افريقا رفت و از آنجا آهنگ ساحل شرقى عربستان در كنار خليج فارس كرد و در راه از عمّان و هرمز و بحرين گذشت . بار سوّم به زيارت مكّه رفت و در راه از يمامه گذشت . پس از حج از درياى سرخ گذشت و به عيذاب و از آنجا به قاهره رسيد . دورهء دوّم سفرهاى او به سوى اقطار شمال بود كه از شام گذشت و به آسياى صغير درآمد . در اين منطقه مسير او سخت آشفته است . ابن بطوطه از آسياى صغير گذشت تا بر ساحل درياى سياه به سينوپ ( صنوب ) رسيد و از دريا عبور كرد و از بندر كافا به شبه جزيرهء كريمه درآمد . كافا بندر فيودوسياى كنونى است كه در آن هنگام يك مستعمرهء جنووايى درياى سياه بود . در آنجا ابن بطوطه براى نخستين بار صداى ناقوسهاى كليسا را شنيد . بندر اصلى كريمه سوداق بود كه ابن بطوطه آن را يكى از پنج بندر بزرگ جهان مىشمارد ( چهار ديگر : اسكندريّهء مصر ، كلم و كاليكات هند و زيتون چين ) . 85 ابن بطوطه بر راه خويش از سلخات ( كريمهء قديم ) گذشت و در همهء نواحى كريمه و روسيهء جنوبى بگشت و از آنجا به سرزمين بلغارهاى ولگا رسيد ، 86 آنگاه از آستراخان ( حاجى طرخان ) درآمد و همراه كاروان يك شاهزاده خانم بيزانسى ، كه يكى از همسران خان ازبك بود ، به قسطنطنيه رسيد و از آنجا بار ديگر به كشور اردوى زرّين بازگشت و به شهر سراى ، اقامتگاه خان ، رسيد . سپس از ولگا گذشت و به خيوه رفت و از آنجا به بخارا و افغانستان رسيد و به غرّهء محرم سال 734 ه . 12 سپتامبر 1333 وارد هند شد ؛ و از آنجا جزو دوم سفرنامه آغاز مىشود . در دهلى ابن بطوطه به نزد سلطان محمّد بن طغلق اعتبار فراوان يافت كه او را به مدّت پنج سال در مقام قضاوت نگه داشت . 87 در اين اثنا سلطان سفارتى سوى چين فرستاد كه ابن بطوطه از اعضاى آن بود . ابن بطوطه نتوانست از خشكى و از راه قندهار به چين برسد و از كاليكوت از راه دريا به جزاير مالديو رفت و دو سال آنجا بماند كه در اثناى آن بار ديگر به مقام قضاوت گماشته شد و سيلان ، بنگال ، هند شمالى ، و اندونزى را بديد و از آنجا به سوى كانتون چين رفت . و در راه بازگشت از سوماترا ( سومطره ) به قصد ظفار در